Jamie Gunn is zeven jaar oud en gaat al zo lang als hij zich kan herinneren helemaal op in de fantasierijke verhalen van zijn vader, waarin werkelijkheid en verbeelding moeiteloos in elkaar overlopen. Voor Jamie zijn die verhalen meer dan vermaak; ze voelen als waarheid en geven houvast. Wanneer Jack hoort dat hij terminale kanker heeft, worden de verhalen belangrijker dan ooit en vraagt hij Jamie om een verhaal voor hem af te maken. Een goed einde kan immers het verschil maken. Jamie verzint een positief slot, maar niet veel later sterft Jack alsnog een pijnlijke dood. Verward en vol schuldgevoel is Jamie ervan overtuigd dat zijn vader is gestorven omdat hij het einde verkeerd heeft verteld. Vanaf dat moment laat het idee dat verhalen macht hebben hem niet meer los.
Op zoek naar verhalen
Na de dood van zijn vader laat het idee dat verhalen macht hebben Jamie niet meer los. Hij wil begrijpen wat er is misgegaan en gaat op zoek naar nieuwe verhalen, waar hij ze maar kan vinden. Hij klopt aan bij mensen, luistert, onthoudt en verzamelt. Voor Jamie worden verhalen een manier om vat te krijgen op de wereld, en misschien ook om zijn schuldgevoel een plek te geven.
Tijdens die zoektocht komt hij in contact met de eigenaardige Sheila Higginbottom. Zij heeft zelf ook een ingewikkelde relatie met verhalen en ziet in Jamie iets bijzonders. Ze neemt hem serieus en moedigt hem aan om verder te zoeken, maar hun band voelt al snel ongemakkelijk. Wat begint als steun, krijgt steeds meer scherpe randjes en laat zien dat verhalen ook kunnen vastzetten in plaats van bevrijden.
Echt grimmig wordt het wanneer Aunty Sheherazade haar intrede doet. Deze doodenge vrouw staat voor alles wat er mis kan gaan met verhalen: ze zijn niet warm of troostend, maar dreigend en verstikkend. Haar aanwezigheid slaat een donkere toon aan en maakt duidelijk dat niet elk verhaal verteld wil worden. Vanaf dat moment is Jamie’s zoektocht allesbehalve onschuldig.
Het verhaal laat hem niet los
Jaren later is Jamie volwassen en inmiddels zelf schrijver. Zijn debuut wordt een onverwachte bestseller en lijkt te bewijzen dat hij zijn plek heeft gevonden. Maar het succes voelt broos. De druk om een tweede boek te schrijven is groot en juist dat lukt niet. Hoe hij ook probeert, elk nieuw verhaal voelt leeg en geforceerd. Alsof hij alles al heeft verteld wat hij te vertellen had.
Ondertussen blijft één verhaal hardnekkig op de achtergrond aanwezig. Het verhaal van Aunty Sheherazade. Jamie heeft het jarenlang weggestopt, genegeerd en ontweken, maar het blijft zich opdringen. In dromen, herinneringen en losse flarden die maar niet verdwijnen. Langzaam groeit het besef dat hij pas verder kan als hij dit verhaal onder ogen ziet en het eindelijk opschrijft.
Uiteindelijk besluit Jamie over Aunty Sheherazade te schrijven. Na publicatie lijkt het boek eerst gewoon zijn werk te doen, maar al snel gaat het mis. Oude angsten steken de kop op en de werkelijkheid begint opnieuw te schuiven. Jamie ontdekt dat sommige verhalen hun prijs pas opeisen zodra ze gedeeld worden, en dat hij iets heeft losgemaakt wat hij niet meer kan stoppen.
Een verhaal dat blijft doorwerken
Het laatste verhaal van Jamie Gunn is een verhaal in een verhaal in een verhaal. Het zit briljant in elkaar, maar vraagt wel om aandacht. Dit is geen boek dat je gedachteloos uitleest. Sommige passages heb ik meerdere keren opnieuw gelezen, simpelweg omdat ik bang was iets te missen. Het verzonnen einde van de zevenjarige Jamie, de introductie van Aunty Sheherazade en het interview na publicatie van het tweede boek zijn momenten waarin zoveel lagen samenkomen dat je als lezer scherp moet blijven.
Bij de verschijning van Het laatste verhaal van Jamie Gunn werd slim gespeeld met de boodschap ‘lees niet de laatste zin’. Dat prikkelt natuurlijk enorm, en in dit geval is het ook volledig terecht. Op die laatste bladzijde vallen namelijk zoveel puzzelstukken op hun plek dat het bijna duizelingwekkend is. Alles wat daarvoor is opgebouwd, komt daar samen op een manier die je niet ziet aankomen, maar die achteraf volkomen logisch voelt.
Dit is een intens persoonlijk verhaal van Thomas Olde Heuvelt, en dat voel je op elke pagina. Met Het laatste verhaal van Jamie Gunn laat hij zien hoe ver hij als schrijver durft te gaan, zowel inhoudelijk als emotioneel. Het boek maakt diepe indruk en zet hem voor mij definitief op een nog hoger voetstuk. Dit is geen gemakkelijke leeservaring, maar wel een die je bijblijft en die je nog lang na de laatste bladzijde bezighoudt.
Geen reacties